39 “tiếng” Đàn Bầu – 39 phận người bất hạnh


[*]

Khi nào sự im lặng đạt đến sự chói tai?

Câu trả lời mà họa sĩ Lệ Thủy đưa ra trong triển lãm cá nhân “Im lặng đến chói tai” chính là lúc vạn vật hoang tàn.

Cảm hứng về “sự im lặng chói tai” đến với Lệ Thủy khi đọc cuốn sách “Mùa xuân im lặng” của Rachel Carson, một tác phẩm nói về nỗi cô đơn của con người sau sự tàn phá môi trường. Với những tác phẩm trước, Lệ Thủy thực hành vẽ tranh lụa – sở trường của cô. Lần này với triển lãm mới nhất ra đời giữa đại dịch COVID-19 và những bất ổn chính trị – xã hội, chị mạnh dạn thực hiện một chất liệu độc đáo của hội họa Việt Nam và được vận dụng khá điêu luyện: sơn mài trên nhạc cụ dân tộc. Điều này cho chúng ta thấy Lệ Thủy không ngừng biến đổi trong sáng tác nhưng cũng là bước đi mà cô làm chủ phong cách nghệ thuật của mình. Khi đến với “Sự im lặng đến chói tai” và cả khi ra về, tôi vẫn nghĩ về ba mươi chín quả bầu “vô thanh” mà bà đã thổi hồn vào.

Ảnh: Sắp đặt Đàn Bầu 39.

Đằng sau những bức tranh lụa khổ lớn vẽ bằng mực Tàu khi vào triển lãm là sự sắp đặt của những cây vĩ cầm độc đáo. Ba mươi chín miếng. Đàn bầu là một loại nhạc cụ truyền thống của dân tộc Việt Nam, có mặt phổ biến trong dàn nhạc cổ truyền Việt Nam. Đối với Lệ Thủy, mối quan tâm của cô tập trung vào chủ đề thiên nhiên, mối quan hệ đối lập giữa con người và thiên nhiên. Nỗi niềm của chị về một thế giới hiện đại với những gam màu u uất, ảm đạm kéo theo những bi kịch hiện ra khắc khoải với chất liệu sơn mài trên những nhạc cụ dân tộc không còn khả năng phát ra âm thanh. . 39 quả bầu này được làm theo phong cách sơn mài truyền thống. Trước khi có thể sơn mài, những cây đàn này sẽ được xử lý, từ bọc vải, cắt sơn, làm bề mặt đàn như một tấm vải để vẽ lên. Khi vẽ, chị sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau như: sử dụng nếp ni lông, vẩy dầu, đánh trứng, xà cừ, phủ vàng bạc… Bề mặt đàn gồm nhiều lớp với các kỹ thuật tạo họa tiết khác nhau . hiệu ứng hình ảnh khác nhau, ít nhất khoảng 5 lớp, nhiều có đến 20 lớp. Với chủ đề thiên nhiên, cô gợi cho người xem những khung cảnh yên bình với cây cối, núi non, chùa chiền… khiến ta thực sự hòa mình vào không khí của làng quê Bắc Bộ với trạng thái bấp bênh. , bất an; khiến chúng ta cảm thấy rằng hình ảnh mà chúng ta đang chiêm ngưỡng có thể vỡ ra bất cứ lúc nào. Kỹ xảo truyền thống và nhạc cụ dân tộc kết hợp trong cùng một tác phẩm, tạo hiệu ứng thị giác cho người xem cả về hình khối lẫn màu sắc. Sự trừu tượng của các sắc thái sơn mài, kết hợp với các đường nét phác thảo của các họa tiết truyền thống quen thuộc. Qua đó, người xem sẽ phần nào đồng cảm, có cái nhìn tổng quan hơn về truyền thống và hiện đại, âm nhạc và hội họa. Lệ Thủy sinh ra và lớn lên ở một vùng quê Thanh Hóa, điều đó lý giải cho sự trầm ngâm cùng không khí đời sống chân chất quê mùa mà cô lồng ghép trong các tác phẩm của mình. Hình ảnh người phụ nữ thỉnh thoảng biến mất trong chùm 39 tác phẩm, tiêu biểu cho một sức sống bền bỉ mà Lệ Thủy đã nghe, đã kể, đã trải qua chính mình khi còn là một người con, người vợ, người chồng. Mẹ. Tổ quốc và phụ nữ, cả hai hình ảnh đều đẹp đẽ, yêu thương.

Lệ Thủy mất gần 3 năm tìm kiếm những thử nghiệm mới với những chất liệu quen thuộc, nhiều lần thất bại, đến cuối năm 2019 mới hoàn thành tác phẩm đầu tay ưng ý; và tất cả các tác phẩm còn lại của cô ấy đều được sáng tác một cách tỉ mỉ vào năm 2020, trong bối cảnh đại dịch COVID-19. Dù là sự sắp đặt có chủ ý, nhưng bộ 39 tác phẩm này tinh tế ở chỗ: không tác phẩm nào rời rạc, thừa thãi; Ngược lại, tác phẩm này bổ sung cho tác phẩm kia, tôn lên vẻ đẹp của nhau. 39 cây đàn hòa làm một, một tác phẩm tuyệt vời, một âm thanh đinh tai nhức óc, đồng thời chứa đựng tầm nhìn và tình yêu quê hương vô bờ bến của người nghệ sĩ đã làm nên nó – bằng một sự im lặng khác thường.

Lệ Thủy, Đàn bầu, 81x10x9cm, Sơn mài trên nhạc.

Và, tại sao lại là số 39?

“Vì biết quê mình nghèo nên rủ nhau rong ruổi tứ phương,

Tìm một vùng đất xa lạ với hy vọng sẽ làm giàu trong tương lai, hãy ngẩng cao đầu…”[*]

Đó là sự tiếc thương của Lệ Thủy cho những bi kịch của con người được ẩn dụ bằng con số đầy ám ảnh tượng trưng cho con số 39. Có lẽ bản nhạc 39 cây đàn piano không thể chơi được này là một nỗi tiếc thương thầm lặng mà Lệ Thủy muốn gửi gắm đến những linh hồn đã khuất, chạm đến những ước nguyện mà họ không thể thực hiện được. . có thể được thực hiện. “Tôi luôn tìm kiếm vẻ đẹp trong cuộc sống, trong sự đổ vỡ, cái chết và sự lụi tàn. Nỗi nhớ quê hương, quê hương, niềm vui, kể cả bi kịch, tất cả chỉ còn là hoài niệm. Chúng ta có thể làm gì để quê hương mình tốt đẹp hơn?” – Lệ Thủy chia sẻ. Trong tác phẩm này và trong triển lãm chứa nó, có rất nhiều câu hỏi mà chính tác giả đặt ra cho chính mình, cho người xem, cho tác phẩm và được người xem mong muốn chia sẻ.

Lệ Thủy, Đàn bầu, 81x10x9cm, Sơn mài trên nhạc.
Nghĩ đến những trăn trở, trăn trở của chị, tôi nhớ trong bài thơ “Cảm Thu – Tạm biệt” của thi sĩ Tản Đà, cũng có đôi dòng tâm tư như vậy. Hóa thân thành nỗi buồn của những người con lưu lạc nơi xứ người nhớ quê hương cũ không phải vì không thương nơi chôn rau cắt rốn mà vì chạnh lòng thương. đối mặt với lao động cực nhọc, nhưng cái đói, cái nghèo vẫn đeo bám họ. Ai về già mà không về được quê cũ thì chỉ biết ngày đêm nhớ mong. Những cô gái tuổi đôi mươi, tràn đầy sức sống. những người đã hy sinh tuổi thanh xuân để đổi lấy giấc mộng giàu sang Hay tấm lòng của những anh hùng hào kiệt “đầu đội trời, chân đạp đất” một thời bôn ba khắp nước nay bắt gặp những kẻ lang thang, những kẻ có mộng. danh lợi, bừng tỉnh nhận ra chỉ là giấc mộng phù phiếm, nhẹ như chiếc lá rụng ngoài sân. Tất cả những kiếp người ấy hiện lên trong thơ Tản Đà như một sự kính trọng của tác giả đối với họ. Ai rồi cũng phải trải qua sinh – lão – bệnh – tử, đó là quy luật tất yếu của đời người mà không ai có thể tránh khỏi, đến rồi đi cũng vậy, không thể nào níu kéo được. Nhưng rồi chúng ta cũng phải chấp nhận thực tế. Không ai có thể sống mãi trong quá khứ, rũ bỏ phiền muộn để tâm hồn thanh thản, dù sao phiền muộn cũng chỉ là chiếc lá rơi ngoài sân.

Ảnh: Họa sĩ Lệ Thủy.

Triết lý nhà Phật có câu: “Vạn vật đều là huyễn, đời người là cát bụi rồi lại trở về cát bụi, vạn vật biến đổi không ngừng, nhân duyên sinh rồi diệt. Không có gì trường tồn mãi mãi”. Nhưng không phải ai cũng có được một tâm hồn thanh thản trong cuộc sống vô thường quá nhiều âm thanh hỗn loạn, khi mọi thứ đã bị hủy diệt, chỉ còn lại sự im lặng, và sự im lặng giờ đây đã lên tiếng – đến mức chói tai. người nghệ sĩ phải tìm cách mô phỏng hiện thực, thêm một chút gia vị sáng tạo và một chút trí tưởng tượng.Và bí quyết của mỗi món ăn ngon nằm ở phong cách nghệ thuật thỏa mãn người nghệ sĩ.Lê Thủy đã thành công khi đưa tác phẩm của mình chạm đến trái tim người xem nghệ thuật , trong đó có tôi, tiếng đàn sẽ không còn ngân lên giai điệu, tưởng chừng như vô thanh, nhưng chính sự im lặng ấy là điều cuối cùng còn lại.

————————————————– – —-

Ngày 23/10/2019, cảnh sát phát hiện thi thể 39 công dân Việt Nam chết trong thùng sau container đông lạnh ở Grays, hạt Essex, Vương quốc Liên hiệp Anh và Bắc Ireland.

[*] : Ca khúc “Nước Ngoài” – Composer: Phan Mạnh Quỳnh.

[*]

Leave a Comment