Bài Học Về Tự Tin Và Tự Cao


Ranh giới giữa tự tin và ảo tưởng sức mạnh tưởng chừng như xa vời nhưng thực ra lại rất mong manh. Đánh giá sai về năng lực của bản thân nhưng không ý thức được điều đó chính là nguyên nhân khiến nhiều bạn choáng ngợp khi bắt đầu hành trình từ ghế nhà trường đến “đại học”.

Ngay cả những người đã đi làm lâu năm cũng có thể có suy nghĩ này. Và điều này cũng được gọi là Hiệu ứng Dunning Kruger. Từ tâm lý đến đời thực, hiểu được hiệu ứng này sẽ giúp bạn rất nhiều trong quá trình phát triển bản thân.

Vậy hiệu ứng Dunning-Kruger là gì?

Hiệu ứng Dunning Kruger (Hiệu ứng Dunning-Kruger) là một dạng thiên lệch về nhận thức khiến một người đánh giá trí tuệ, khả năng trong một lĩnh vực nào đó cao hơn thực tế. Nói cách khác, đây là hiệu ứng của những người có kỹ năng nhưng ảo tưởng về sự vượt trội, đánh giá kỹ năng của họ trên mức trung bình hoặc trên thực tế.

Định nghĩa này được tạo ra vào năm 1999 dựa trên nghiên cứu của các nhà tâm lý học David Dunning và Justin Kruger. Họ đã kiểm tra ngữ pháp, logic và khiếu hài hước của các thành viên tham gia. Và những người có điểm thấp nhất trong bài kiểm tra này đã đánh giá quá cao khả năng của họ.

Lý giải cho điều này là do họ không đủ thành thạo/hiểu biết về lĩnh vực đó nên không thể đánh giá chính xác về bản thân.

Nguyên nhân thứ hai đến từ việc họ thiếu một hệ quy chiếu khách quan và định lượng đáng tin cậy để dựa vào đó đánh giá chất lượng công việc/học tập của họ.

Hiệu ứng dunning-kruger là gì?
Sơ đồ mô tả hiệu ứng Dunning-Kruger.

Dấu hiệu của hiệu ứng Dunning Kruger

Trong nghiên cứu của mình, Dunning và Kruger nhận xét rằng một người có hiệu suất thấp sẽ có những khuynh hướng sau:

  • Đánh giá quá cao kỹ năng và khả năng của họ
  • Không thể nhận thấy những thiếu sót của họ
  • Không thể nhận ra khả năng thực sự ở người khác
  • Tuy nhiên, vẫn có thể nhận thức được điểm yếu của mình nếu được hướng dẫn để cải thiện

Trên thực tế, chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy hiệu ứng này trong xã hội.

Những người lớn tiếng về một vấn đề trong khi không có chuyên môn hoặc kinh nghiệm. Người ngoài cuộc chỉ nghe tin đồn và sẵn sàng dè bỉu, bàn tán về những quyết định hay cuộc đời của người lãnh đạo.

Hay một số người chỉ có kiến ​​thức đầu tư theo kiểu “học bốc” nhưng lại tự tin đổ số tiền khổng lồ vào đầu tư tiền ảo, v.v.

Trong công việc, chắc hẳn nhiều người đã từng gặp phải những vị sếp khó tính hay đồng nghiệp có lối tư duy khó hiểu này. Ví dụ, họ có thể không có nhiều kiến ​​thức về một vấn đề nào đó như bạn, nhưng họ không ngại chỉ trích và hạ bệ bạn bằng cách nâng cao năng lực của họ.

Hiệu ứng Dunning-Kruger hoạt động như thế nào?

Để hiểu rõ hơn về hiệu ứng Dunning Kruger, bạn có thể theo dõi biểu đồ này và theo dõi sự thay đổi về mức độ tự tin của một cá nhân theo thời gian.

Giai đoạn 1 – Không biết gì

Khi chưa có kinh nghiệm trong một lĩnh vực nào đó, bạn sẽ thấy mình yếu kém và có nhiều thiếu sót so với những người khác. Sự tự tin lúc này là con số 0 tròn trĩnh và nó thôi thúc bạn tìm hiểu thêm về những gì bạn chưa biết.

Chặng 2 – Peak of Stupid (Đỉnh núi ngu ngốc)

Và một khi bạn bắt đầu có những điều cơ bản, sự tự tin của bạn sẽ dần dần tăng lên. Càng có nhiều kiến ​​thức, sự tự tin của bạn càng tăng lên cho đến khi bạn đạt đến đỉnh cao, hay còn gọi là “Đỉnh cao của sự ngu ngốc”.

Giai đoạn 3 – Thung lũng tuyệt vọng

Trong quá trình tìm hiểu và học hỏi, bạn nhận ra năng lực thực sự của mình không cao như bạn tưởng. Đây là lúc bạn đánh mất sự tự tin từng có và rơi vào thất vọng, buồn bã.

Giai đoạn 4 – Con dốc giác ngộ

Ai không thất vọng bỏ cuộc, tiếp tục tiếp thu, học hỏi thì sự tự tin sẽ dần tăng trở lại. Lúc này bạn không còn “sống giả tạo” như trước mà chỉ muốn được phát triển toàn diện.

Giai đoạn 5 – Cao nguyên bền vững

Bạn có thể hiểu cốt lõi của lĩnh vực này và trở thành một chuyên gia khi bạn có sự hiểu biết tối ưu. Lúc này, sự tự tin của bạn đạt mức bền vững.

Cần phải có một quá trình để khắc phục hiệu ứng tự cao tự đại này.

Hãy lấy một ví dụ thực tế. Ban đầu, khi bắt đầu học tiếng Đức, bạn rất tự ti vì biết tiếng Đức là một trong những ngôn ngữ khó học nhất thế giới và kiến ​​thức về ngôn ngữ này của bạn là con số không (Giai đoạn 1).

Khi bạn bắt đầu tham gia các lớp học tiếng Đức, bạn sẽ biết cấu trúc của ngôn ngữ và cảm thấy tự tin hơn sau một vài khóa học nhất định. Bạn thậm chí đã làm bài kiểm tra tiếng Đức, điều đó thật tốt phải không? (Giai đoạn 2).

Nhưng khi đi học ở Đức, việc giao tiếp với người nước ngoài và nghe các bài giảng hoàn toàn bằng tiếng Đức khiến bạn choáng ngợp. Bạn nhận ra rằng bạn không tốt như bạn nghĩ (Giai đoạn 3).

Nhưng bạn không bỏ cuộc. Bạn tự học thêm ngôn ngữ bằng cách giao tiếp bằng tiếng Đức nhiều hơn, kết hợp nghe podcast, xem phim, tập đọc sách viết bằng ngôn ngữ này (giai đoạn 4).

Sau nhiều năm học tập và trải nghiệm, bạn đã thông thạo ngoại ngữ hơn rất nhiều và có thể tự tin giao tiếp, học tập. Bạn không chỉ thích nghi tốt với môi trường nước ngoài mà còn có thể dạy ngôn ngữ cho sinh viên mới với kiến ​​thức ít ỏi như khi bạn mới bắt đầu (Giai đoạn 5).

LỜI ĐỀ NGHỊLợi ích của việc hiểu Hiệu ứng Dunning Kruger Đó là gì?

Hiệu ứng Dunning-Kruger không phải là hiếm. Và nó có ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống cũng như công việc của bạn. “Ảo tưởng” là một nhãn hiệu mà bạn sẽ không muốn bị gán cho nó, và hiểu được hiệu ứng Dunning-Kruger sẽ giúp bạn theo những cách sau:

  • Chúng ta sẽ nhận ra rằng trong quá trình phát triển nghề nghiệp, thất bại là điều không thể tránh khỏi.
  • Khi chúng ta lần đầu tiên tìm hiểu về một điều gì đó, chúng ta đang trải qua “Đỉnh Núi Ngu Ngốc”. Vì vậy, điều tốt nhất nên làm trong giai đoạn này là giữ im lặng và học tập chăm chỉ.
  • Tại nơi làm việc, nhờ hiệu ứng Dunning Kruger, chúng ta biết rằng những người ồn ào không phải lúc nào cũng đúng.
  • Đừng nghe những người đang ở “đỉnh cao của sự ngu dốt”, bởi đây là giai đoạn họ bị ảo tưởng về khả năng của mình làm mờ mắt.

Đặc biệt, thông qua Hiệu ứng Dunning Kruger chúng tôi biết rằng, để trở nên tự tin mà không khoe khoang một cách ngu xuẩn, chúng tôi nên tập trung vào lĩnh vực mà chúng tôi quan tâm và hiểu nó một cách thấu đáo.

Thay vì là một người nói chung chung – biết nhiều nhưng ít nói, chúng ta nên là một chuyên gia – người nhìn và hiểu toàn bộ tảng băng chìm của một lĩnh vực hoặc một vấn đề nào đó.

Đọc thêm: Tự học là gì? 5 Cách Nâng Cao Kỹ Năng Tự Học Cực Hay

Làm thế nào để khắc phục hiệu ứng Dunning Kruger?

Tất cả chúng ta đều phạm sai lầm, đặc biệt là khi liên quan đến kiến ​​thức, tính toán hoặc dự đoán tương lai. Lịch sử còn ghi lại rất nhiều sai lầm, chẳng hạn như tháp nghiêng Pisa ở Ý. Tòa nhà huyền thoại này ban đầu được thiết kế để đứng thẳng như bất kỳ cấu trúc nào khác, nhưng nó lại bắt đầu nghiêng sau khi xây dựng xong.

Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta cũng không ít lần “muối mặt” vì khoe khoang và đánh giá quá cao khả năng của mình. Nhưng sai lầm không tiêu cực đến thế, và chúng ta không nên chạy trốn hay cảm thấy xấu hổ về chúng.

làm thế nào để đối phó với hiệu ứng kruger dunning
Cần làm gì để không trở nên kiêu ngạo trong cuộc sống và công việc?

Để có thể hạn chế Hiệu ứng Dunning-Kruger và phát triển bản thân, bạn có thể áp dụng những cách sau.

Lắng nghe và tiếp nhận sự đóng góp của người khác

Khi bắt đầu trong lĩnh vực của bạn hoặc học một điều gì đó hoàn toàn mới đối với bạn, đừng ngại liên hệ với những người có kinh nghiệm và hỏi ý kiến ​​phản hồi của họ.

Chỉ bằng cách chấp nhận phản hồi, bạn mới có thể tiến bộ.

Rèn luyện tư duy phản biện

Tìm kiếm thông tin và lắng nghe nhận xét của người khác là một điều tốt. Nhưng bạn vẫn có thể rơi vào bẫy tâm lý, chẳng hạn như thành kiến ​​xác nhận. Trong trường hợp này, bạn cần quan sát và phân tích nhanh.

Luôn đặt câu hỏi về những gì bạn biết để thử thách niềm tin và suy nghĩ của bạn.

Đọc thêm: Lập luận là gì? Cách Cải Thiện Tư Duy Lập Luận Hiệu Quả

Không ngừng học hỏi

Trong quá trình tiếp thu kiến ​​thức, bạn sẽ nhận ra rằng những gì bạn đã tiếp thu có lẽ chỉ là một vì sao trong dải ngân hà kiến ​​thức.

Không ngừng học hỏi và đào sâu, bạn sẽ tránh được suy nghĩ mặc định rằng mình đã là “chuyên gia”. Tóm lại là kiêu ngạo.

Làm thế nào để đối phó với những người kiêu ngạo?

Những người “cãi cùn” và coi thường ý kiến ​​của người khác có thể khiến nhiều người phật lòng. Phản ứng đầu tiên của chúng ta thường là khó chịu hoặc tức giận, nhưng “lấy độc trị độc” trong trường hợp này sẽ không mấy tác dụng.

Thay vào đó, chúng ta phải học cách giữ bình tĩnh. Nếu bạn cảm thấy mình không thể nói chuyện với người này nữa vì họ khăng khăng giữ quan điểm của mình và hạ thấp người khác, hãy lịch sự nói lời cảm ơn và ra hiệu rằng cuộc trò chuyện nên dừng lại. đây.

Và nếu bạn muốn chỉ ra cho người này biết họ đang sai ở đâu, điều tốt nhất nên làm là giúp họ phát triển các kỹ năng và hiểu biết về vấn đề này.

Tránh những câu nói gây tổn hại đến lòng tự trọng như “Bạn biết gì?” hoặc “Làm sao bạn biết?“. Hãy thể hiện rằng bạn đang lắng nghe và có quan điểm khác với người đó.

Những câu nói như “Tôi hiểu rồi, nhưng hãy tưởng tượng vấn đề diễn ra theo hướng khác” sẽ giúp đối phương dễ dàng lắng nghe ý kiến ​​của bạn hơn.

phần kết

Dunning Kruger. Tác dụng, thoạt nghe có vẻ gì đó thật hàn lâm. Nhưng trên thực tế, có thể bất kỳ ai cũng từng gặp phải hiệu ứng này trong quá trình học tập và làm việc.

Tuy nhiên, nếu bạn vấp ngã, bạn sẽ đứng dậy và tiến về phía trước. Ngoài việc học cách khiêm tốn, bạn cũng cần không ngừng tiếp thu kiến ​​thức và kỹ năng tốt để đạt đến “cao nguyên bền vững”.

Hi vọng bài viết của Glints đã giúp ích được cho bạn và đừng quên cập nhật những bài viết mới nhất nhé!

Tác giả

tải mẫu cv file word


Tham khảo: https://glints.com/vn/blog/hieu-ung-dunning-kruger-effect-la-gi/

Leave a Comment