NỮ QUYỀN ĐÃ BỊ BIẾN THÀNH CON NGÁO ỘP NHƯ THẾ NÀO?


I/ SỰ TỰ TIN ĐẾN NHỎ

Cách đây gần 2 năm, tôi có viết một bài trên Vietcetera với mục đích chính là phá bỏ những hiểu lầm phổ biến về nữ quyền. Ba sự hiểu lầm tôi đã đề cập là:

1/ Chủ nghĩa nữ quyền thúc đẩy sự căm ghét và thống trị của nam giới

2/ Nữ quyền đã đạt được rồi, không cần đấu tranh nữa

3/ Nữ quyền buộc phụ nữ phải làm công việc của đàn ông

Vào thời điểm đó, tôi thấy rằng những lời chỉ trích về nữ quyền trực tuyến hầu như luôn xoay quanh những vấn đề này. Trước đó, tôi đã đọc những bài viết với lập luận rất chi tiết và chặt chẽ. Tôi chọn viết tại Vietcetera vì tôi nghĩ, Vietcetera là nơi hội tụ nhiều độc giả khác nhau, có lẽ bài viết này sẽ đến được với nhiều độc giả hơn là những người vốn đã quan tâm đến nữ quyền và bình đẳng. giới tính.

Lúc đó tôi đã nghĩ rằng bài viết này sẽ có một chút tác động tích cực đến phong trào nữ quyền ở Việt Nam, dù chỉ là trên mạng. Và trong thời gian kể từ đó, không thiếu những bài viết với mục đích tương tự – làm sáng tỏ những ngộ nhận trong lập luận chống lại nữ quyền. Nhưng sau gần 2 năm nhìn lại, tôi bối rối khi thấy rằng những lập luận đó vẫn còn nguyên sức nặng mà thậm chí, đôi khi còn thuyết phục được nhiều người hơn.

Tại sao vậy? Trong khi, tôi đọc lại, những bài phản biện có lời lẽ rõ ràng nhưng vẫn có chỗ đối thoại, dẫn chứng đầy đủ, nội dung tổng thể không đả kích, quá khích. Nhưng tại sao hiệu quả vẫn không như mong muốn?

Tôi quan sát thấy rằng ngày càng có sự phân chia rõ ràng giữa những người tiếp cận với các lập luận về nữ quyền. Trong số này, không chỉ có nhiều nam giới chống nữ quyền, mà ngay cả trong giới nữ – những người được phong trào nữ quyền trực tiếp bảo vệ – cũng có những ý kiến ​​không đồng tình.

Ngày nay, tôi nghĩ ít người muốn tự gọi mình là nhà nữ quyền. Có nhiều người thẳng thừng tuyên bố: “Tôi ủng hộ quyền bình đẳng cho phụ nữ, nhưng tôi không phải là người ủng hộ nữ quyền. Tôi thấy nữ quyền ngày nay đã bị biến dạng, biến thành nữ quyền cực đoan, nửa mùa và làm quá lên.”. Họ có những lập luận riêng chống lại nữ quyền, và những lập luận này không chỉ mới xuất hiện gần đây.

II/ VÌ PHỤ NỮ VÌ CẢM GIÁC, CÒN VÌ TRÁCH NHIỆM? KHÔNG THỰC SỰ

Lịch sử chống chủ nghĩa nữ quyền bắt nguồn từ khi phong trào nữ quyền còn sơ khai, thậm chí trước cả làn sóng nữ quyền đầu tiên (1st-wave feminism).

Năm 1794, Mary Wollstonecraft xuất bản Minh oan cho các quyền của phụ nữ và đã tạo nên một làn sóng dư luận. Nội dung chính là phê phán chính sách giáo dục phụ nữ hời hợt về kiến ​​thức, chú trọng hình thức bên ngoài, kiểu giáo dục “vô dụng trước mắt xã hội, hữu ích trước mắt đàn ông”. Cô cho rằng phụ nữ phải có quyền được học tập, được đến trường và được tiếp cận nền giáo dục như nam giới, như vậy phụ nữ mới chứng tỏ được giá trị của mình ngang bằng với nam giới. Và cô mong muốn rằng phụ nữ có thể kiểm soát bản thân chứ không phải đàn ông.

Trong số những lời chỉ trích nhắm vào Mary Wollstonecraft vào thời điểm đó, nổi bật nhất là Horace Walpole, gọi bà là một “Linh cẩu trong trang phục của phụ nữ” (Linh cẩu trong váy lót). Có thể thấy, sự phản đối nữ quyền đã bắt đầu từ hơn 200 năm trước.

TRONG “Tôi không phải là người theo chủ nghĩa nữ quyền, nhưng . . .”: Chủ nghĩa nữ quyền đã trở thành F-Word như thế nàoToril Moi lập luận rằng một cột mốc quan trọng trong lịch sử chống chủ nghĩa nữ quyền là vào những năm 1990, khi một số người bảo thủ nổi tiếng lên tiếng.

Năm 1992, Pat Robertson tuyên bố, “Chủ nghĩa nữ quyền không còn hoạt động để bảo vệ quyền bình đẳng cho phụ nữ. Thay vào đó, nó là một phong trào xã hội chủ nghĩa, chống lại các giá trị gia đình, thúc đẩy phụ nữ bỏ chồng giết con, hành nghề phù thủy, phá hủy hệ thống tư bản chủ nghĩa và kéo nhau trở thành đồng tính nữ.”

Cũng trong năm đó, Rush Limbaugh phổ biến thuật ngữ feminazi (thuật ngữ feminazi được sử dụng hiện nay có từ thế kỷ trước): …feminazi là những người mà điều quan trọng nhất trong cuộc đời là chứng kiến ​​càng nhiều ca phá thai càng tốt…Phá thai là con đường tuyệt vời duy nhất cho những phụ nữ chiến binh) thực hiện quyền thống trị của mình và thúc đẩy niềm tin rằng họ không cần đàn ông.”

Có những điều trong hai lập luận này đã lỗi thời, nhưng phần còn lại thì phổ biến trong văn hóa đại chúng Mỹ. Toril Moi đánh giá những thông điệp này chứa đầy sự căm ghét nhắm vào các nhà nữ quyền. Cô đã xuất bản bài báo này vào năm 2006.

Năm 2021, trong mắt nhiều bạn trẻ Việt Nam, những thông điệp như thế này không những không cực đoan hay thù địch với nữ quyền mà còn nghe có lý, đầy phản biện, giống như một con đập bảo vệ quyền lợi của phụ nữ. các giá trị truyền thống và ngăn chặn sự lan rộng của “chủ nghĩa nữ quyền độc hại”.

Nhiều người viện dẫn những điểm trong chính sách công cho thấy quyền bình đẳng của phụ nữ ở Việt Nam đã đạt được rồi, vì vậy nữ quyền hiện đang đi quá xa khi tiếp tục đòi hỏi nhiều hơn nữa. Tuy nhiên, có những vấn đề đã bén rễ quá sâu trong xã hội Việt Nam, và chúng đã trở thành Chuyện hoang đường – Chuyện hoang đường (mượn một từ của Roland Barthes), nhiều đến mức sự hiện diện của nó là hiển nhiên, thậm chí, về bản chất. Và những vấn đề đó không chỉ dừng lại ở việc thay đổi chính sách công.

Có thể hiểu được tại sao những lập luận như của Robertson và Limbaugh lại thu hút những người bảo thủ. Tuy nhiên, nếu chỉ là những tuyên bố mang tính bảo thủ thì có lẽ chúng sẽ không phổ biến bằng. Những lập luận này được đưa ra bởi cả những người theo chủ nghĩa tự do, cánh tả, và bởi những người theo chủ nghĩa nữ quyền và những người trước đây là nữ quyền.

III/ TỪ “NHÌN CẤU TRÚC” TRỞ THÀNH “XUỐNG”

Cũng trong tài liệu của Toril Moi, có những người cô ấy gọi là những nhà nữ quyền bị vỡ mộng – những nhà nữ quyền bị vỡ mộng.

Susan Faludi, một nhà nữ quyền nổi tiếng bị thuyết phục bởi những lập luận về nữ quyền và việc đàn ông bị quỷ ám, đã viết trong cuốn sách Stiffed (1999) của mình: “Đổ lỗi cho một nhóm đàn ông đã đẩy nữ quyền đi quá xa.” Những lời chỉ trích như vậy thường sử dụng các thuật ngữ mơ hồ như “một số nhà nữ quyền”, “một số nhà nữ quyền” thay vì chỉ đặt tên cho các lập luận như “nữ quyền leo lên đầu đàn ông”, “nữ quyền coi thường việc nhà ở đâu”, “nữ quyền khuyến khích phá thai”, v.v..v.v. đến từ.

Nhưng dù mơ hồ, việc tạo ra những con bù nhìn rơm như vậy để tấn công nữ quyền đã phát huy tác dụng. Những tuyên bố tiêu cực về nữ quyền đã lan rộng, bất kể chúng đến từ đâu. Và “Các phương tiện truyền thông đã giúp truyền bá nữ quyền, nhưng với những hình ảnh tiêu cực” (trích lời một bạn học truyền thông).

Và cứ thế, “nữ quyền” dần trở thành một từ nhạy cảm khi nhắc đến. Người ta nói rằng chỉ những phụ nữ độc đoán, vô lý, hung hăng, ghét đàn ông, kém hấp dẫn và bất hạnh mới đi theo chủ nghĩa nữ quyền. Và với suy nghĩ như vậy, nhiều người cũng quay lưng lại với nữ quyền và tìm đến những lời khuyên kiểu self-help, Redpill-type, INC Dolls,… trong chuyện tình cảm.

Nhìn sang Việt Nam cũng có thể thấy tình trạng tương tự. Có những tiếng nói cất lên nhưng không đến được người cần chạm đến, cuối cùng đường ai nấy đi và tiếng nói của cả hai bên như chỉ nói với chính mình. Những cuộc tranh luận về nữ quyền và bình đẳng giới dường như đi vào bế tắc khi một hôm, một ý kiến ​​được phản biện thì hôm sau lại xuất hiện bình mới rượu cũ.

Tôi nghĩ một nguyên nhân lớn là phong trào bình đẳng giới ở Việt Nam hiện nay đang thiếu một nền tảng lý luận vững chắc để bám vào. Trong số các ý kiến ​​mà tôi khảo sát trước khi viết bài này, đều có chung nhận định rằng phong trào hiện nay chưa có hệ thống, tài liệu học thuật chất lượng ít và khó tiếp cận số đông, và các học giả thường ít lên tiếng trên mạng xã hội.

Một lần, tôi xem một cuộc tranh luận gay gắt giữa một redpiller và một số bạn nữ tại một nhóm cộng đồng nổi tiếng (tôi không thể đặt tên). Nếu câu chuyện vẫn chỉ là hai bên tranh cãi và cuối cùng mọi người vẫn có chính kiến ​​của mình thì có lẽ tôi sẽ không viết ra đây. Bởi vì nó còn tệ hơn thế.

Ban đầu, các cô gái đưa ra những lập luận phổ biến về nữ quyền để phản bác lại những bình luận của redpiller. Tuy nhiên, dần dần bạn bị thuyết phục bởi ý kiến ​​​​của redpiller rằng bản chất của đàn ông và phụ nữ là khác nhau, và những gì chủ nghĩa nữ quyền đang làm ngày nay là buộc phụ nữ phải bắt chước đàn ông, điều đó là không tự nhiên. Vì vậy, tiếng nói của Redpill là tiếng nói quan trọng.

Lập luận cho rằng bản chất của đàn ông và phụ nữ là khác nhau là một lập luận thuộc về quyết định sinh học, và đã bị chỉ trích từ những năm 1960 trong lịch sử của phong trào nữ quyền. Tuy nhiên, cho đến nay, những lập luận như vậy đã thu hút nhiều người, thậm chí trở thành một lập luận thống trị chống lại nữ quyền.

Tôi không nói rằng cuộc đấu tranh cho quyền phụ nữ và bình đẳng giới ở Việt Nam ngày nay là vô ích, nó là một bãi đất hoang. Nhưng tôi tin rằng chúng ta có thể làm tốt hơn nữa. Đó là lý do tại sao tôi viết bài này.

Trong làn sóng nữ quyền thứ 2 có giới tính thứ hai như một cuốn sách mang tính bước ngoặt cho lý thuyết nữ quyền, nhưng, Toril Moi đã nói:

Beauvoir phân tích xã hội mà cô ấy đang sống, và chúng ta cần phân tích xã hội của chúng ta.

Kết luận: Tôi là ai mà dám nói những điều này? Không, tôi chẳng là ai cả. Tôi chắc chắn không phải là người đầu tiên nghĩ về những điều này. Tôi cũng không nghĩ mình có đủ thẩm quyền để nói điều đó. Những quan sát trong bài viết này là tổng hợp những quan sát của tôi trong nhiều năm theo dõi phong trào nữ quyền, nhưng cũng là những quan sát và thống kê cá nhân. Tuy nhiên, đúng như mục đích khi tôi viết bài trên Vietcetera cách đây 2 năm, tôi hy vọng bài viết này sẽ có một chút tác động tích cực đến hình ảnh của phong trào nữ quyền hiện nay, dù chỉ là trên mạng xã hội. Trong khuôn khổ bài viết này còn rất nhiều thiếu sót mà tôi chưa thể đề cập hết nên rất mong nhận được sự phản biện từ những người mong muốn một tương lai tốt đẹp hơn cho bình đẳng giới ở Việt Nam.

Leave a Comment