Phân tích cảnh ngày xuân trong Truyện Kiều của Nguyễn Du


Phân tích cảnh ngày xuân trong Truyện Kiều của Nguyễn Du

Dạy

Bài văn phân tích cảnh ngày xuân trong Truyện Kiều của Nguyễn Du hay được đưa vào chương trình dạy học văn cấp 2 của các em học sinh THCS qua bài phân tích dưới đây.

Đề tài: Phân tích bài thơ Cảnh ngày xuân trong Truyện Kiều của Nguyễn Du.

Phân công:

Sau khi giới thiệu gia cảnh của bà ngoại Vương Viên và giới thiệu vẻ đẹp của chị em Thúy Kiều, Nguyễn Du tả cảnh ngày xuân tiết Thanh Minh, ba chị em rủ nhau du xuân.

Cấu trúc của bài thơ theo trình tự thời gian. Bốn câu đầu tả cảnh ngày xuân. Tám câu tiếp tục tả tiết Thanh Minh. Sáu câu cuối là cảnh quay về của chị em Kiều.

Bức tranh thiên nhiên mùa xuân tươi đẹp được dệt nên bằng những hình ảnh tiêu biểu, những từ ngữ chọn lọc, gợi tả tinh tế của Nguyễn Du:

Thời gian trôi như thoi đưa. Mới tháng Giêng, tháng Hai, bây giờ là tháng Ba. Trong không trung bao la, cánh én vẫn tung bay.

Chỉ với hai câu: cỏ non xanh tận chân trời, cành lê trắng điểm một vài bông, Nguyễn Du đã thể hiện được cái hồn của mùa xuân. Cỏ non trải dài đến tận chân trời là gam màu chủ đạo làm nền cho bức tranh xuân. Trên cái nền xanh ngút ngàn ấy điểm xuyết vài bông hoa lê trắng như tuyết. Sự hài hòa tuyệt vời của màu sắc gợi lên vẻ đẹp tươi tắn, trong sáng, tràn đầy sức sống của mùa xuân.

Tám câu thơ tiếp theo miêu tả cảnh lễ hội:

Đầu tháng 3, bầu trời trong xanh, không khí mát mẻ pha chút hơi lạnh của cái lạnh Năng Bàn khiến cỏ cây hoa lá tươi tốt. Theo phong tục lâu đời, vào tiết Thanh Minh, người ta đi tảo mộ, tức là thăm viếng, sửa sang phần mộ của người thân để tỏ lòng tưởng nhớ và biết ơn.

Không khí lễ hội sôi nổi, đông vui. Các ẩn dụ so sánh: thắm đượm tổ ấm, ngựa xe như nước, áo quần như nêm gợi hình ảnh đoàn người đi du xuân như chim én hót líu lo. Hội xuân rộn ràng, nhộn nhịp với các nam thanh nữ tú, tài tử, người đẹp từ khắp nơi đổ về.

Xung quanh các ngôi mộ, người ta rắc vàng bạc, bày biện lễ vật, thắp nến, thắp hương khấn vái. Âm dương đối kháng hầu như đã bị xóa bỏ. Người đã khuất và người sống hòa hợp trong cõi tâm linh thiêng liêng, giữa khung cảnh thiên nhiên thơ mộng của mùa xuân.

Sáu câu thơ cuối tả cảnh chị em Thuý Kiều du xuân trở về:

Cảnh vẫn mang nét mong manh, êm đềm của buổi chiều xuân: nắng nhẹ, dòng suối trong vắt, nhịp cầu nhỏ bắc qua cuối ghềnh. Mọi chuyển động đều rất nhẹ nhàng: mặt trời dần lùi về tây, bước chân người lững thững lững thững, tiếng nước chảy róc rách xung quanh.., không gian như tĩnh lặng dần. Sự hối hả và nhộn nhịp của lễ hội không còn nữa. Các từ láy, thẫn thờ, rợp trời, nao nao không chỉ diễn tả sắc thái của cảnh vật mà còn cả tâm trạng con người. Hai từ này đã nhuốm màu địa vị. Cảm giác hân hoan mà cảnh hội xuân mang đến cho mọi người vừa mới đây, nhưng dường như Kiều đã linh cảm một điều gì đó, một điều gì đó buồn sắp xảy ra. Quả nhiên, dòng nước quanh co đã dẫn bước chân Kiều đến nấm mồ hoang lạnh của Đạm Tiên và sau đó, nàng sẽ gặp chàng thư sinh Kim Trọng, một nhân cách tuyệt trần.

Qua đoạn trích ta thấy được tài miêu tả tài tình của Nguyễn Du. Nhà thơ đã kết hợp nhuần nhuyễn giữa kể và tả, sử dụng những từ ngữ giàu chất tượng hình để miêu tả khung cảnh ngày xuân. Lối viết ngụ ngôn tinh tế của nhà thơ cũng phản ánh phần nào tâm trạng của nhân vật mà ông yêu mến.

Theo Baivanhay.com

Leave a Comment