Phân tích tâm trạng của Thúy Kiều qua đoạn thơ Trao duyên trong Truyện Kiều của Nguyễn Du

[ad_1]

Phân tích tâm trạng Thúy Kiều qua đoạn thơ Tỏ tình trong Truyện Kiều của Nguyễn Du

Dạy

Đề bài: Phân tích tâm trạng Thúy Kiều qua đoạn thơ “Thay Duyên” của Nguyễn Du trong Truyện Kiều. Đoạn trích SGK HS THCS.

Phân công:

Mười lăm năm lưu lạc của Thúy Kiều là một bi kịch mới liên miên đầy đau thương. Mối tình đầu đẹp đẽ, trong sáng giữa nàng và Kim Trọng đã sớm tan vỡ trước những giông bão của cuộc đời. Sau khi bán mình chuộc cha để báo hiếu, Kiều âm thầm ngậm ngùi vì lời nguyền vàng đá với chàng Kim. Cô phải nhờ đến Thụy Vân thay mặt cô gắn bó với anh. Trao duyên là nỗi đau lớn, nỗi đau đầu đời của người con gái tài sắc vẹn toàn – Thúy Kiều.

Trong đêm biến hình: Một mình với ngọn đèn khuya, Áo đẫm lệ, tóc vấn buồn. Cô sống với tâm trạng sóng gió và mặc cảm. Đứng trước thực tế phũ phàng rằng ngày mai mình sẽ thuộc về người khác, Kiều cảm thấy mình chính là thủ phạm gây ra nỗi bất hạnh cho Kim Trọng. Nàng thương mình một mà thương kẻ yêu mười nên nàng đành nghiến răng ngậm ngùi chấp nhận số phận đen bạc của mình: Số phận dẫu có dầu ra sao Ngẫm lại Kim Trọng cũng đau:

Thúy Kiều mặc cảm nặng nề là có lỗi. Cô tự trách mình gò bó, làm người dở dang. Trên thực tế, cả hai chủ động tìm đến nhau, yêu nhau và tự nguyện gắn bó với nhau. Kiều mặc cảm vì nàng luôn nghĩ đến người khác, kể cả trong lúc đau đớn tột cùng.

Một mình lẻ bóng đứng trước tâm trạng rối bời, Kiều chỉ biết âm thầm khóc thương cho gia đình, cho số phận. Lưỡng lự, suy tính trước sau, cô thấy chỉ còn một cách duy nhất để cứu vãn mối nhân duyên, đó là trao nó cho em gái. Nghĩ là làm, Kiều đã trao cho Thúy Vân một cơ hội khi người em gái vô tư ấy chợt bừng tỉnh hồi xuân.

Thấy Thúy Kiều khóc, ủ ê, Thúy Vân hỏi nguyên nhân và cũng lờ mờ đoán được người chị đã phụ tình. Thúy Kiều trao duyên cho tôi mà trong lòng rối bời:

Cô ngại ngùng và khó mở lời vì vẫn còn mối tình với Kim – mối tình chỉ hai người biết nhau. Thật không dễ dàng để mở ra những cuộc trò chuyện riêng tư với người khác, ngay cả với chính chị gái của bạn. Hơn nữa, đây không phải là tình yêu thoáng qua đã thề vàng, đồng tâm quyết thất. Nó trở nên thiêng liêng, khó thay đổi. Nay nhờ Vân thay mình, Kiều sợ Vân đã nhận lời.

Kiều rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan: nói không được thì ngại. Chính vì vậy mà cô đã đắn đo, băn khoăn, đắn đo rất lâu rồi mới thốt ra được một câu khiến người ngoài cuộc cũng phải cảm động:

Đó là từ gì? Đó là lời em nhờ anh làm tình với Kim thay em. Lời cầu hôn đó thật bất ngờ, gây bất ngờ ngay cả với Thúy Kiều vì nàng chưa từng nghĩ đến. Cả đêm thức trắng, cô không nghĩ đến chuyện này mà chỉ biết đau khổ, dằn vặt. Nhưng từ lúc Thúy Vân tỉnh dậy và tỏ tình, Kiều chợt thấy loé lên một tia sáng: Đây rồi! Em gái này có thể giúp tôi trả món nợ tình yêu của mình. Lời cầu hôn đó khiến Thụy Vân bất ngờ vì nó rất quan trọng, sẽ ảnh hưởng đến cả cuộc đời cô. Nhận chồng đâu có dễ, đơn giản như nhận quà? Vậy căn cứ vào đâu mà Thúy Kiều dám đưa ra ý kiến ​​đường đột như vậy và gần như buộc Thúy Vân phải chấp nhận? Cơ sở thực sự duy nhất là tình yêu. Tôi yêu bạn, tin rằng bạn sẽ lắng nghe. Em cũng biết anh yêu em, em không muốn làm trái ý anh. Còn tôi, tuy không hiểu đầu đuôi câu chuyện, nhưng tôi rất thương người chị kế gánh nỗi bất hạnh cho cả nhà, giờ đang đau đớn vì mối tình tan vỡ, nên dù chưa nghe hết lời giải thích, chắc tôi cũng hiểu được nỗi lòng của chị.

Người ta thắc mắc tại sao Thúy Kiều không dùng từ nhờ mà lại dùng từ cậy? Không dùng từ nhận mà dùng từ nhận? Bởi vì có một sự khác biệt khá tinh tế giữa những từ đó. Dựa vào lòng tin, không những giọng điệu câu thơ sẽ nhẹ hơn, âm hưởng không đọng lại ở chữ đầu câu thơ nữa mà còn làm Kiều bớt đi những lời quằn quại, khó khăn, niềm hi vọng thiết tha của một sự dối trá, ý nghĩa nương tựa và thông điệp của một trái tim tuyệt vọng, ý nghĩa tin tưởng vào tình yêu ruột thịt. Giữa chấp nhận và chấp nhận, dường như có một câu hỏi tự nguyện hay không tự nguyện. Chấp nhận chào hàng có thể có nội dung tự nguyện, nhưng chấp nhận dường như chỉ là sự bắt buộc phải chấp nhận vì không được chấp nhận. Trong hoàn cảnh của Thúy Vân lúc đó chỉ biết nhận lời chứ làm sao mà nhận?

Một câu thơ sáu chữ giản dị mà chứa đựng tất cả chiều sâu của một hoàn cảnh phức tạp, một tâm trạng phức tạp. Điều đó làm cho nó thậm chí còn giống như một lời cầu nguyện hơn.

Thúy Kiều hỏi Thúy Vân: Ngồi dậy cho nàng lạy rồi nàng sẽ nói, vì nàng coi việc nhận lời Thúy Vân là một hành động hy sinh. Đối với nghĩa cử hy sinh đó chỉ có lòng kính trọng và biết ơn. Thúy Kiều lạy bạn là lạy sự hi sinh cao cả ấy.

Trong những giờ phút đau khổ, tội nghiệp ấy, Thúy Kiều vẫn quên mình để nghĩ đến người yêu. Nỗi buồn của cô cần được chia sẻ. Sau giây phút ban đầu khó khăn, giờ đây cô đã tâm sự với chị gái về mối tình đẹp nhưng dang dở của mình:

Tâm sự về sự khó khăn khi phải suy nghĩ, lựa chọn giữa yêu và hiểu:

Là người con hiếu thảo, Kiều đã tự nguyện bán mình lấy ba trăm lạng để cứu cha và em thoát khỏi cảnh tù oan. Chữ hiếu nàng đã đền đáp, nhưng chữ tình vẫn canh cánh trong lòng nàng như món nợ nặng nề khó trả:

Ý nghĩ này cho thấy Thúy Kiều thật đau khổ và cao quý biết bao! Nàng van xin người chị thương tình máu mủ thay nước mà bằng lòng lấy chàng Kim. Nhắc đến chàng, Thúy Kiều càng buồn hơn, càng buồn cho thân phận của mình, dường như nỗi đau kéo theo nước mắt:

Tưởng tượng ra một cái chết thê thảm cũng là một biểu hiện của sự tủi thân, nhưng Kiều tự an ủi mình rằng hồn mình ở chín suối vẫn thơm hương đạo đức thơm thảo của mình. Kiều nói với tôi những lời xé ruột gan như vậy, hỏi Thúy Vân sao nỡ từ chối?

Ngôn ngữ của Kiều trong đoạn này là ngôn ngữ của lí trí. Dù Kiều là một cô gái sống rất tình cảm nhưng với chuyện quan trọng của cả đời này, nàng không thể dùng tình cảm để thuyết phục được. Bạn phải bình tĩnh dùng lý trí, phân tích đúng sai để bạn hiểu và sẵn sàng giúp đỡ.

Trước những lời lẽ phải chăng và tha thiết của Kiều, Thúy Vân chỉ biết im lặng lắng nghe và thế là chấp nhận. Lúc này, Thúy Kiều mới nguôi ngoai, nàng đem kỷ vật tình yêu giữa nàng và Kim Trọng trao cho em gái:

Nếu như ở đoạn trên, Kiều kể chuyện tình với em với giọng cố trấn tĩnh, thì đến đoạn này, trao kỉ vật, nàng cảm thấy mình đã mất tất cả nên không thể kìm nén được tình cảm của mình nữa. Trái tim bắt đầu lên tiếng. Chị kể: Cái vọc với tấm phên mây vẫn bằng giọng cố giữ bình tĩnh, nhưng đến câu: Phận này, giữ lấy cái này của chung, nghe như tiếng nấc nghẹn ngào. Nhân duyên này là nhân duyên giữa Thúy Vân và Kim Trọng, nhưng đến đoạn nàng kể thì hết. Cái bùa anh tặng em, nhưng kỷ vật này, em hãy coi một phần là tài sản chung. Rõ ràng lý trí buộc cô phải chia tay Kim, nhưng tình cảm thì không.

Mối tình đầu thật trong sáng, thật ngọt ngào, chợt bảo quên, làm sao quên được? Xin gửi chút yêu thương vào kỷ vật này! Giữa cơn đau, Kiều vẫn cố tự an ủi mình. Sau đó, Kiều để cho cảm xúc tuôn trào. Cô ấy nói chuyện với tôi bằng một ngôn ngữ khác. Ngôn ngữ của cô ấy không còn logic mạch lạc, sắc bén của lý trí nữa mà hoàn toàn là cảm xúc và thậm chí là ảo giác. Càng nói, cô càng cảm thấy tiếc cho số phận kém may mắn của mình. Nàng rõ ràng mệnh bạc, tình đã mất, tất cả đều là dĩ vãng:

Đụng đến tương lai chắc chắn là tăm tối, Kiều không còn giữ được sự thanh thản trong phút chốc. Như kẻ lội nước hụt ​​chân rơi xuống vực sâu, Kiều vùng vẫy không biết bấu víu vào đâu. Thử tưởng tượng khi Vân và Kim thành vợ thành chồng, về với hư không nơi họ chỉ còn là một mảnh oan hồn bay theo gió thoảng trên cỏ lá, còn vương vấn tiếng tơ trên phím đàn, mùi hương trầm năm xưa và còn mang nặng lời thề, lời nguyền tre gãy liễu dặn người chết vào cõi chết, vẩy nước vào chén làm phúc.

Tất cả những điều này có mâu thuẫn với nhau không?

Ở trên, Thúy Kiều chẳng nói rằng nếu Thúy Vân giúp thì dù thịt nát xương mòn, nàng vẫn tươi cười là sao? Tức là trả xong món nợ tình, cô sẽ thôi dằn vặt vì đã cưu mang người yêu. Nhưng chỉ sau một thoáng tưởng tượng, cô lại trở về với vẻ đau buồn hơn xưa. Chút an tâm đã bay xa!

Đúng là có mâu thuẫn, nhưng không phải lúc nào cũng chỉ có một vấn đề. Trước đây cô khổ vì người ta. Giờ lo cho người ta xong, chị nghĩ đến mình, thấy cuộc đời và tiền bạc, thấy mình sẽ mất tất cả. Cô không chỉ loay hoay trong tương lai đen tối, bất công. Cô không còn trong trạng thái ý thức bình thường nữa mà nửa mê, nửa tỉnh, nửa người sống, nửa ma. Tuy vẫn đối thoại với Vân nhưng lời nói của Kiều nghe như lời nói từ đầu dây bên kia.

Giọng điệu của bài thơ cũng đột ngột thay đổi. Những hình ảnh, chập chờn, âm điệu hư ảo, thời gian không xác định (tương lai, bao giờ), không khí linh thiêng (thắp hương, so phím), chập chờn, ma mị (lũ lá, gió nhẹ)…, tất cả nói lên rằng Kiều đang sống trong tâm trạng khốn khổ và càng đau khổ hơn.

Theo đà nửa tỉnh nửa mê, khi đang nói chuyện với Vân, Kiều chợt cất tiếng nói với chính mình, tự kể về số phận dang dở. Đúng là cảnh bình bị vỡ, nhân duyên ngắn ngủi. Đúng là số phận bạc như vôi phải chấp nhận cảnh nước chảy hoa trôi làng quê mà lòng như tan ra từng mảnh. Nàng phải chịu tội với chàng Kim, phải sai chàng ngàn lạy. Đau đớn và đáng thương đến nỗi Kiều phải thốt lên:

Tiếng nấc nghẹn ấy đã khẳng định một lần nữa tội lỗi của Kiều. Tức là cô phủ nhận tất cả những gì đã nói với Vân, những gì đã chăm sóc Kim, phủ nhận sự bình yên của cô trong thời điểm trên. Nghĩa là tuy có đau cho mình nhiều hơn nhưng nàng vẫn đau cho người, cho người. Cơn đau không giảm mà còn tăng gấp đôi.

Cô gọi tên Kim trong trạng thái mê sảng. Cơn đau đã lên đến đỉnh điểm, vượt quá sức chịu đựng của cơ thể:

Đoạn thơ diễn tả sự khủng hoảng, sóng gió trong lòng cô gái đáng thương Thúy Kiều. Cô ấy đang đau khổ quằn quại, đâu phải do mình? Tất cả trái tim yêu thương của nàng đều phải trao cho người yêu… Tấm lòng vị tha đó mới đẹp làm sao! Thương người sâu sắc, mong cho người được hạnh phúc, chấp nhận mất mát, sẵn sàng hi sinh, tấm lòng ấy đã thực sự lay động trái tim người đọc. Đó cũng chính là nét sáng ngời trong phẩm cách của Thúy Kiều, làm nên dòng sông trường tồn với thời gian.

Theo Baivanhay.com

[ad_2]

Leave a Comment