Soạn bài: Con cò – Ngữ văn 9 Tập 2


Xin chao cac em! Trong phần soạn văn lớp 9 tập 2 hôm nay, Soạn Văn sẽ hướng dẫn các em làm bài văn: con cò. Đây là bài thơ rất hay và nổi tiếng của nhà thơ Chế Lan Viên. Chúng ta hãy có một cái nhìn với nhau!

I. Tác giả, tác phẩm

1. Tác giả (tham khảo phần giới thiệu tác giả Chế Lan Viên trong SGK Ngữ văn 9 Tập 2).

2. Tác phẩm

* Xuất xứ: Bài thơ con cò in trong tập thơ Hoa thường – chim báo bão (1967) của Chế Lan Viên.

* Thể thơ: tự do

* Bố cục: Văn bản có thể chia làm 3 đoạn:

  • Đoạn 1: Phần I: Hình ảnh con cò qua lời hát ru đến với con người từ thuở ấu thơ.
  • Đoạn 2: Phần II: Con cò qua lời ru đi vào tiềm thức của tuổi thơ và theo suốt đường đời.
  • Đoạn 3: Phần III: Từ hình ảnh con cò suy ngẫm, triết lí về ý nghĩa lời ru và lòng mẹ.

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu hỏi 1:

Bài thơ phát triển từ bao trùm hình ảnh con cò trong lời ru. Thông qua hình ảnh con cò, tác giả muốn nói đến hình ảnh người nông dân và người phụ nữ trong cuộc sống cần cù, vất vả. Ở đây, Chế Lan Viên chỉ khai thác hình ảnh con cò như một biểu tượng cho lòng mẹ và những lời ru.

Câu 2:

* Bố cục đã được chia ở phần trên.

* Ý nghĩa tượng trưng của hình ảnh con cò được thêm bớt qua các câu thơ: con cò trong lời ru (đoạn 1) biến thành con cò chở tình mẹ mãi theo chân con (đoạn 2). ) và trở thành biểu tượng cho lời ru, cho lòng mẹ theo con suốt cuộc đời. Con cò trong lời ru đã trở thành cánh cò nâng đỡ, dìu dắt con khôn lớn, trưởng thành, đồng hành cùng con suốt đời trong tình yêu thiêng liêng, cao cả.

Câu 3:

* Trong đoạn đầu của bài thơ, các câu tục ngữ được sử dụng là:

– Con cò bay vèo vèo

Bay khỏi cổng có mái che, bay ra cánh đồng.

– Con cò bay vèo vèo

Bay từ cổng vào Đồng Đăng.

– Con cò bạn đi ăn đêm

Đậu cành mềm, lộn cổ xuống ao.

Anh ơi anh cứu em với

Tôi không có trái tim, anh ta chỉ bắn loạn xạ

Có loạn thì nước loạn.

Đừng đục nước đục, đau lòng cò con.

* Cách sử dụng ca dao của tác giả: Hình ảnh con cò được gợi trực tiếp từ ca dao, tác giả chỉ lấy ở mỗi câu ca dao một vài từ để gợi nhớ chứ không lấy toàn bộ. Cách dùng ấy ít nhiều cho thấy sự phong phú trong ý nghĩa biểu tượng của “con cò”.

Câu 4:

Bài thơ này có những dòng sau:

– Con ơi, lớn vẫn là của mẹ

Đã ra đi, còn nằm trong lòng mẹ.

– Chỉ là con cò

Cò mẹ hót

Đó cũng là cuộc sống

Cánh qua cũi.

Câu thơ đầu cho người đọc thấy một quy luật cảm xúc sâu sắc bền lâu, thể hiện tình yêu thương vô bờ bến của người mẹ. Dù con ở đâu, dù là trẻ thơ hay đã trưởng thành thì con vẫn được mẹ hết lòng yêu thương, luôn ở bên che chở và đồng hành cùng con trên mỗi bước đường đời.

Câu thơ thứ hai, sự hóa thân của mẹ thành cánh cò mang nhiều ý nghĩa sâu sắc, kết hợp sự hi sinh, gian khổ, vất vả để lời nói yêu thương trở nên sâu sắc, đằm thắm hơn. Có thể nói, câu thơ cuối là một hình ảnh rất đẹp. Những cánh cò chao liệng trên nôi như người mẹ cúi xuống che chở cho con, nói với con những lời tha thiết từ đáy lòng người mẹ.

Câu 5:

Bài thơ được viết theo thể thơ tự do, câu thơ dài ngắn khác nhau, kết hợp với giọng điệu triết lí suy tư, nhịp điệu vần tạo nên âm vang như lời ru của mẹ. Chính những yếu tố đó đã tạo nên sự thể hiện tư tưởng, tình cảm của tác giả một cách nhất quán, đa dạng và sáng tạo.

Leave a Comment