Soạn bài: Hoàng Lê nhất thống chí


Xin chao cac em! Hôm nay, sáng tác văn học Tôi sẽ hướng dẫn bạn viết: Hoàng Lê Nhất Thống Chí. Hi vọng các em sẽ chuẩn bị bài thật tốt để tiếp thu bài giảng trên lớp của thầy hiệu quả hơn!

I. Tác giả, tác phẩm

1. Tác giả (xem phần Giới thiệu về nhóm tác giả Ngô Gia Văn Phái trong SGK Ngữ Văn 9 Tập 1).

2. Tác phẩm

* Xuất xứ: Văn bản Hoàng Lê Nhất Thống Chí được trích phần lớn từ hồi thứ mười bốn trong tổng số 17 hồi của tiểu thuyết cùng tên, viết về sự kiện vua Quang Trung đánh thắng quân Thanh.

* Thể loại: Văn bản được viết theo thể loại nhật kí (một kiểu viết ghi chép sự việc, sự việc).

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu hỏi 1:

Đoạn trích trong Hoàng Lê Nhất Thống Chí có thể chia làm 3 phần:

  • Phần 1: Từ đầu => “năm Mậu Thân (1788)” : Nhận tin quân Thanh đã chiếm thành Thăng Long, Nguyễn Huệ lên ngôi, dẫn quân ra Bắc dẹp giặc.
  • Phần 2: tiếp => “rồi kéo vào thành” : Cuộc hành quân thần tốc và chiến công hiển hách của vua Quang Trung đã đánh đuổi quân Thanh.
  • Phần 3: Phần còn lại: Thất bại của quân Thanh và tình cảnh bi đát của vua tôi Lê Chiêu Thống.

Câu 2:

* Qua đoạn trích của tác phẩm, em cảm nhận về người anh hùng Quang Trung – Nguyễn Huệ:

  • Mạnh mẽ, quả quyết, am hiểu lịch sử, giản dị, gần gũi với mọi người.
  • Ông là người có tài quân sự: hành quân thần tốc, phán đoán tài tình, mưu lược tuyệt diệu.
  • Khôn ngoan trong việc dùng người, có tầm nhìn xa trông rộng: hiểu rõ bản chất quân Chu, quân Lân và đường rút lui của quân Ngô Thì Nhậm, đã định sẵn sách lược, kế sách lâu dài.
  • Hiểu ra sự thật: Ông đã tha cho các tướng Sở, Lân dù thua trận, đánh giặc vì nghĩa lớn.

* Theo em, cảm hứng chi phối ngòi bút của tác giả khi sáng tạo hình tượng người anh hùng dân tộc Quang Trung – Nguyễn Huệ chính là tư tưởng trung dung Nho giáo của tác giả và của triều đại nhà Lê. Phái Ngô gia văn phái tuy rất trung thành với nhà Lê nhưng lại viết về vua Quang Trung với tinh thần ngợi ca vì họ đứng trên tinh thần dân tộc mà suy tư. Chính điều đó đã tạo nên sức thuyết phục cho tác phẩm, tính hiện thực cao và sự tôn trọng sự thật lịch sử. Và đây cũng là đặc điểm quan trọng của tiểu thuyết lịch sử.

Câu 3:

Đại bại quân Thanh và số phận bi thảm của vua tôi Lê Chiêu Thống phản nước hại dân được miêu tả:

* Tướng nhà Thanh:

  • Sầm Nghi Đống thắt cổ chết, Tôn Sĩ Nghị “sợ mất mật, ngựa không kịp đóng yên, người không kịp mặc giáp nhảy qua cầu phao”.
  • Xác lính nằm ngoài đồng, máu chảy thành suối; vãi chạy qua sông, rơi xuống nước, chắn ngang sông.

* Vua tôi Lê Chiêu Thống phản nước hại dân:

  • Lê Chiêu Thống vì gia đình, vì địa vị của nhà Lê mà trở thành bọn phản động “cõng rắn cắn gà nhà”; Họ cướp thuyền chạy trốn, sau mấy ngày không ăn, họ kiệt sức, lo lắng, than thở, phẫn uất, rơi lệ, đau đớn, nhục nhã trước quân Thanh.

Tùy bút miêu tả hai cuộc vượt ngục khác nhau của tướng nhà Thanh và vua tôi Lê Chiêu Thống. Trong đoạn văn miêu tả việc Lê Chiêu Thống bỏ trốn, rơi vào tình cảnh khốn cùng, nhưng vẫn gửi gắm trong đó chút tình cảm đáng thương của người bề tôi ngày xưa.

Câu 4:

Nhận xét về nghệ thuật trần thuật của đoạn trích: Đoạn trích không ghi lại các sự kiện một cách vội vàng qua từng mốc thời gian mà miêu tả cụ thể hành động, lời nói. Đoạn trích miêu tả sự tương phản giữa hai đội quân: hỗn xược, hèn nhát và hung hãn, dũng cảm và có tổ chức.

Leave a Comment