Soạn bài: Khúc hát ru những em bé lớn trên lưng mẹ

[ad_1]

Xin chao cac em! Chuyển đến danh mục Soạn văn 9 tập 1 Hôm nay, sáng tác văn học Tôi sẽ hướng dẫn các bạn làm bài văn: lời ru em bé lớn trên lưng mẹ. Qua bài thơ này các em sẽ thấy được những gian khổ, vất vả của cuộc sống nơi chiến khu và tình yêu thương của người mẹ dành cho con, tình yêu đất nước của một người dân. Chúng tôi mời bạn cùng tham gia!

I. Tác giả, tác phẩm

1. Tác giả (tham khảo phần giới thiệu tác giả Nguyễn Khoa Điềm trong SGK Ngữ văn 9 Tập 1).

2. Tác phẩm

* Xuất xứ: Văn bản Lời ru em bé lớn trên lưng mẹ Được Nguyễn Khoa Điềm sáng tác năm 1971 khi đang công tác ở chiến khu Tây Thừa Thiên.

* Thể thơ: tự do

* Bố cục: Văn bản có thể chia làm 3 phần:

  • Phần 1: 11 câu thơ đầu: Tiếng mẹ ru con giã gạo
  • Phần 2: 11 câu thơ tiếp theo: Khúc hát ru khi lao động sản xuất
  • Phần 3: 12 câu thơ cuối: Lời ru khi mẹ cùng dân làng ra trận.

II. Hướng dẫn soạn bài

Câu hỏi 1:

Bài thơ là lời ru cho những đứa trẻ dân tộc Tà – Ôi “lớn lên trên lưng mẹ” ở chiến khu Trị – Thiên khi cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước đang diễn ra ác liệt. Bài hát ru có 3 bài, mỗi bài có 2 khổ và đều mở đầu bằng hai câu: “Con cu Tai… không rời lưng mẹ” và kết thúc bằng lời ru trực tiếp của mẹ: “Ngủ ngoan a – kay ơi. ..” (bốn câu). Từng lời ru của mẹ được ngắt nhịp giữa dòng. Sự lặp lại, ngắt nghỉ như thế có tác dụng:

  • Tạo nhịp điệu nhẹ nhàng, tha thiết, tạo nhịp điệu nhẹ nhàng như lời ru, gợi nhịp đưa nôi
  • Thể hiện tình cảm thiết tha, trìu mến của người mẹ dành cho con, mong con lớn lên khỏe mạnh để góp phần bảo vệ Tổ quốc, giành lại độc lập cho dân tộc.

Câu 2:

Phân tích hình ảnh người mẹ Tà – Ôi trong bài thơ:

Người mẹ Tà – Ôi được miêu tả ở hai khía cạnh:

  • Người mẹ lúc nào cũng tất bật, lam lũ: hàng ngày làm những công việc lặt vặt như giã gạo, tỉa ngô, dọn lán, đạp rừng với bao vất vả, cực nhọc.
  • Mẹ kháng chiến: mẹ gián tiếp tham gia kháng chiến, tình cảm của mẹ không chỉ dành cho bộ đội mà còn dành cho bộ đội, cho làng, cho nước.

Và trong bất cứ công việc nào, người mẹ cũng luôn địu con trên lưng, ru con ngủ. Chính những điều đó đã làm nên hình ảnh vĩ đại của người mẹ Tà – ôi.

Câu 3:

Hai câu thơ:

Nắng ngô trên đồi

Mặt trời mẹ tôi nằm ngửa.

Hai câu thơ trên sử dụng cả biện pháp so sánh và ẩn dụ. Mặt trời của bắp là mặt trời của bản chất vĩnh hằng, là mặt trời đem lại ánh sáng và sự sống cho muôn loài. Mặt trời của mẹ là em của Tài, em là mặt trời, là niềm hạnh phúc của đời mẹ. Con mang ánh sáng, mang nguồn sống tinh thần đến cho mẹ, con là mặt trời bé nhỏ gần gũi thân thương luôn ngủ ngon trên lưng mẹ. Qua đó, cho người đọc thấy được tình cảm sâu nặng của mẹ dành cho con, con là tất cả, là nguồn sống, là nguồn sáng của cuộc đời mẹ.

Câu 4:

* Qua lời ru em thấy tình thương của mẹ dành cho con thật dịu dàng và bao la. Người mẹ luôn muốn con khôn lớn trưởng thành, muốn con được sống trong yên bình. Tình thương con tha thiết đã tiếp thêm động lực để bà lao động, sản xuất, phục vụ kháng chiến, gián tiếp góp phần ủng hộ cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

* Mối liên hệ giữa lời ru trực tiếp của mẹ với hoàn cảnh, công việc mẹ đang làm trong từng câu hát, về diễn biến tâm tư, nguyện vọng của người mẹ qua 3 câu hát ru:

  • Mẹ giã gạo nên ước mơ lớn lên sẽ “khua chày khua sân” để giã những hạt gạo trắng
  • Tôi tỉa ngô trên ruộng, tôi ước rằng sau này bạn có thể trồng trọt cho tôi trong những cánh đồng sau này
  • Bác cõng em ra trận nên em mơ Bác Hồ, tức là mơ đất nước thống nhất, mơ Bắc Nam sum họp một nhà và mong mai sau được sống trong một đất nước hòa bình, độc lập, tự do.

Câu 5:

* Tình mẹ dành cho con gắn liền với những cung bậc cảm xúc: thương bộ đội, yêu làng xóm và trên hết là tình thương con. yêu đất nước.

* Qua lời ru ta thấy được tình thương con dạt dào, thiết tha, lòng yêu nước, ý chí chiến đấu quật cường của người mẹ Việt Nam, của dân tộc Việt Nam. Bên cạnh đó là ước mơ, khát vọng, niềm tin của nhân dân vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.

Composer chúc các bạn học tập tốt!

[ad_2]

Leave a Comment