Xem Shark Tank, đừng vội chê nếu bạn chưa tìm hiểu kỹ


(Bài viết đã được đăng trên Cafebiz và fanpage chính thức của Shark Tank với tiêu đề: “Shark Tank: Những ai chê các shark quá ‘rắn’, đòi chia lãi sớm, đều là những người thiếu hiểu biết về tài chính!”)

Shark Tank: Những ai chê các shark quá 'rắn', đòi chia lãi sớm, đều là những người thiếu hiểu biết về tài chính!

Trong tập Shark Tank vừa phát sóng, sau màn thuyết trình gọi vốn của 2 cô gái xinh đẹp, Tipsy Art đã nhận được lời đề nghị từ Shark Linh. Cụ thể, Shark Linh sẽ đầu tư 2,2 tỷ đồng, nhận lãi trong 1-2 năm đầu, sau đó khoản đầu tư này sẽ chuyển thành 10% cổ phần.

Ngay sau khi tập 5 được đăng tải trên youtube của chương trình, đã có rất nhiều bình luận khen ngợi sự đầu tư của Shark Linh quá “đỉnh”:

Nhưng thực sự nếu bạn có một chút kiến ​​thức về tài chính, bạn sẽ thấy khoản đầu tư của shark Linh là một sản phẩm tài chính: Trái phiếu chuyển đổi*. Có thể coi đây là một khoản đầu tư vừa mạo hiểm (đầu tư vào ngành mang yếu tố nghệ thuật) vừa đầy lý trí (mang tính chất của một sản phẩm tài chính).

Nhưng trước khi phân tích kỹ kế hoạch của shark Linh để xem tính hợp lý, hãy cùng tìm hiểu một chút về sự khác biệt giữa SME và startup. Thường ở Việt Nam hay gọi là startup, hoặc gọi luôn là startup. Trong khi bản chất của hai loại này có nhiều điểm khác biệt.

Doanh nghiệp vừa và nhỏ là doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ, phát triển tuyến tính, phải có lãi ngay từ đầu và tính lãi trên từng sản phẩm. Như vậy, SME sẽ có một hệ thống quản lý chặt chẽ, cung cấp các sản phẩm/dịch vụ cạnh tranh để đảm bảo có lãi ngay từ những ngày đầu hoạt động. Công ty Giấm gạo hay Hoa 7 ngày trong chương trình Shark tank là một ví dụ về SME.

Mặt khác, các công ty khởi nghiệp phát triển theo cấp số nhân, chú trọng vào việc chứng minh mô hình và thu hút người dùng hơn là kiếm lợi nhuận ngay từ đầu (có thể trong vài năm và tất nhiên là có lãi ngay). cũng tốt). Bởi vì tăng trưởng theo cấp số nhân, điều mà công ty khởi nghiệp cần là thứ có thể tạo ra sự tăng trưởng theo cấp số nhân này. Đó là:

– Một công nghệ/sản phẩm mới mang tính đột phá, khác biệt với những công nghệ/sản phẩm hiện có. Phần nhiều sẽ dựa trên bằng sáng chế độc quyền để có lợi thế cạnh tranh (Công ty giải pháp Nano Curcumin là một ví dụ).

– Một thị trường đủ lớn để tạo ra tiềm năng tăng trưởng theo cấp số nhân trong tương lai. Do đó, các startup cần tập trung vào những sản phẩm/dịch vụ có tiềm năng được hàng chục triệu người dùng (hay hàng tỷ người dùng như các đại gia nói). Các công ty vận chuyển có thể là một ví dụ, với tốc độ phát triển của thương mại điện tử tại Việt Nam.

Một mô hình kinh doanh mới cho phép tăng trưởng theo cấp số nhân này. Trong trường hợp không có bất kỳ công nghệ đột phá nào, hoạt động kinh doanh không phải là mới, nhưng mô hình kinh doanh là đột phá. Atadi là ví dụ điển hình nhất về khởi nghiệp.

Chính vì sự khác biệt này mà có hai loại nhà đầu tư: nhà đầu tư tài chính và nhà đầu tư thiên thần/quỹ đầu tư mạo hiểm. Các nhà đầu tư tài chính sẽ đầu tư vào các công ty có mô hình/dòng doanh thu rõ ràng (SME là một trong số đó). Tiêu chí đầu tư sẽ theo các tiêu chí tài chính chung như ROI, P/E**.

Trong khi đó, thông thường các nhà đầu tư cho startup thường được hiểu theo hướng nhà đầu tư thiên thần/quỹ đầu tư mạo hiểm. Các nhà đầu tư sẽ xem xét tiềm năng tăng trưởng theo cấp số nhân của công ty khởi nghiệp chứ không phải P/E để đưa ra quyết định đầu tư.

Với trường hợp của Tipsy Art, có thể khẳng định các shark biết đây là mô hình SME chứ không phải startup (ngay cả chị Vân khi thuyết phục các shark cũng biết điều này, và dùng P/E để định giá công ty). Vậy nên với Shark Linh, với kinh nghiệm làm COO của một quỹ có danh mục quản lý đa dạng như VinaCapital, bà có quá nhiều kinh nghiệm để đưa ra những nhận định đầu tư. Rõ ràng mô hình của Tipsy Art là SME chứ không phải “đốt” tiền để có được người dùng. Vì vậy, bây giờ, cô đóng vai một nhà đầu tư tài chính, và chào bán kết hợp giữa cho vay và cổ phần, trái phiếu và cổ phần (trái phiếu chuyển đổi).

Phân tích một chút, về phía Tipsy Art để có được 2,2 tỷ đầu tư, họ có một số cách sau:

– Hoàn toàn là tiền vay (ngoài Shark Tank), và không ảnh hưởng đến vốn chủ sở hữu. Thế nhưng bỗng dưng gánh thêm khoản nợ 2,2 tỷ đồng, lại phải trả lãi suất (khoảng 9%/năm). Ngoài ra, Tipsy Art hoàn toàn không có tài sản cố định để thế chấp nên rất khó tìm được ngân hàng cho vay.

– Chọn đầu tư Shark Linh, còn vay (em nhấn mạnh ở đây là vay) với giá 2,2 tỷ. Tiền lãi cho khoản vay này (nếu xảy ra) có thể được thương lượng lại sau chương trình. (Chắc chắn) không bị ngân hàng tịch thu tài sản thế chấp, không tài sản thế chấp nhưng mất vĩnh viễn 10% vốn chủ sở hữu.

Tất nhiên, trong trường hợp này, có nhiều phương án “dễ thở” hơn và không đòi hỏi điều kiện khắt khe từ các Shark khác nên Tipsy Art có thể bỏ qua phương án này. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là một số khán giả thiếu hiểu biết về tài chính có thể kết luận Shark Linh không biết cách đầu tư.

Ghi chú:

* Trái phiếu chuyển đổi là loại trái phiếu có thể chuyển đổi thành cổ phiếu phổ thông vào một thời điểm xác định trước trong tương lai.

** Price to Earning Ratio, gọi tắt là P/E Ratio (viết tắt của cụm từ Price to Earning Ratio), là một tỷ số tài chính dùng để đánh giá mối quan hệ giữa giá thị trường hiện tại của một cổ phiếu. một cổ phiếu (giá thị trường chứng khoán) và tỷ lệ thu nhập trên mỗi cổ phiếu, hoặc số tiền mà các nhà đầu tư sẵn sàng trả cho một cổ phiếu trên thị trường chứng khoán.

*** Bài viết đã được đăng lại trên Fanpage chính thức của Shark Tank Việt Nam:

Leave a Comment